عصر کرد

آخرين مطالب

حیات سیاسی در حدفاصل دو قدرت موازی مقالات

حیات سیاسی در حدفاصل دو قدرت موازی
  بزرگنمايي:

عصر کرد -

عصر کرد


بازگشت طالبان به صحنه حکومت افغانستان، نکته انحرافی در چشم انداز دنیای سیاست است که در آن بزرگترین مسئله رقابت چین-آمریکا و البته تغییر در نحوه اداره و نظم حاکم بر جهان تلقی می شود.
به گزارش مشرق، بعد از دو دهه جنگ به اسم مبارزه با تروریسم، جهان بار دیگر به نقطه پیش از حملات 11 سپتامبر بازگشت یعنی به نقطه رقابت دو قدرت جهانی آمریکا و چین.
فارغ از تلاش جامعه بین الملل برای چندجانبه گرایی، رویکرد واشنگتن در چرخش به ایندوپاسیفیک، ناخودآگاه ما را به درون جهانی دوقطبی هل می‌دهد که در آن آمریکا و چین مسیرهای جداگانه ای را در عرصه بین الملل طی می‌کنند و تنها در صورتی که ضرورت ایجاب کند با یکدیگر به گفتگو می‌نشینند. نمونه این تک روی را می‌توان در وقفه هفت ماهه در برقراری تماس تلفنی جو بایدن رئیس جمهور آمریکا و شیء جینپینگ همتای چینی دید که اوایل صبح جمعه به وقت پکن انجام شد و عمده تمرکز آن بر همگرایی و واگرایی منافع بود.
پیش از 11 سپتامبر، بزرگترین رویداد دولت بوش در عرصه سیاست خارجی، تقابل نیروهای هوایی آمریکا و چین در آوریل 2001 بر فراز جزیره «هاینان» تلقی می‌شد. در این حادثه، جنگنده‌های چین یک هواپیمای جاسوسی آمریکا را که برفراز آب‌های چین در پرواز بود در جزیره هاینان فرود آوردند و خدمه آن را به مدت 11 روز بازداشت کردند.
اکنون، 20 سال بعد از آن حادثه، این چرخه با عنوان دهن پرُ کن «پویایی رقابت» در حال تکرار شدن است تا اصطکاک خصمانه دو قدرت قرن 21 را لاپوشانی کند. اگر چنین نبود؛ آمریکا در بحبوحه خروج شتاب زده از افغانستان، به گونه‌ای کاملاً بی سر و صدا، سامانه‌های پدافند موشکی تاد و پاتریوت را از عربستان سعودی خارج نمی‌کرد. مگر نه اینکه از مدت‌ها پیش، شایعه کاهش نیرو و تجهیزات در غرب آسیا به نفع افزایش آنها در ایندوپاسیفیک مطرح بود.
خروج از افغانستان؛ نماد فروپاشی جهان تک قطبی
بازگشت طالبان به صحنه حکومت افغانستان، نکته انحرافی در چشم انداز جهان سیاست است که در آن بزرگترین مسئله چین-آمریکا تلقی می‌شود (روابط با چین، رقابت با چین، تنش با چین، گفتگو با چین و هرآنچه 20 سال پیش هم وجود داشت). مسئله دیگر اداره جهان است که آن هم به طور مستقیم تحت تأثیر روابط پکن- واشنگتن قرار می‌گیرد و البته این واقعیت که آمریکا دیگر نمی‌خواهد و نمی‌تواند نقش پلیس جهان را بازی کند.
واقعیت این است که اگرچه متحدان اروپایی واشنگتن دولت بایدن را به دولت دونالد ترامپ برتری می‌دهند چراکه امید احیای روحیه جمعی در آنها زنده شده است اما همچنان در گوشه ذهن خود باور دارند که قدرت رهبری آمریکا در عرصه جهانی در مقایسه با گذشته بسیار ضعیف‌تر شده است.
جمله معروف «هایکو ماس» وزیر خارجه آلمان در نوامبر 2020 مبنی بر اینکه «آمریکا دیگر پلیس جهان نیست» که با توجه به فضای ملتهب انتخاباتی آمریکا مطرح شد؛ جمله «جوزف بورل» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در می 2020 مبنی بر اینکه «ما در دنیایی بدون رهبری زندگی می‌کنیم که در آن آسیا به‌طور فزاینده از نظر اقتصادی، امنیتی و فناوری اهمیت پیدا خواهد کرد» و تاکید چندباره او بر لزوم استقلال نظامی قاره سبز و کنایه تحقیرآمیز «بن والاس» وزیر دفاع انگلیس در تاریخ 2 سپتامبر 2021 که با اشاره ضمنی به خروج شتاب زده از افغانستان گفت «ابرقدرتی که نتواند در سطح بین‌المللی اهدافش را محقق کند، یک قدرت جهانی نیست بلکه فقط یک قدرت بزرگ است»؛ همه حکایت از تنزل جایگاه بین المللی آمریکا در قرن 21 دارد.
دولت واشنگتن؛ چرا عقب نشینی؟
اما علت این عقب نشینی آشکار آمریکا از برخی صحنه‌های بین الملل و واگذاری برخی میدان‌ها (غرب آسیا) به نفع موازنه قدرت در سایر مناطق (آسیاپاسیفیک) چیست؟ دلیل اصلی وضعیت سیاست داخلی آمریکا و دوقطبی ایجاد شده در جامعه این کشور است که عرصه را بر دولت بایدن و احتمالاً دولت‌های بعدی واشنگتن تنگ می‌کند. دموکرات‌ها اکثریت شکننده‌ای در سنا دارند و اکثریت شأن در مجلس نمایندگان نیز قابل ملاحظه نیست تا آنجا که ممکن است در رقابت میان دوره‌ای 2022 آن را واگذار کنند.
در عرصه جامعه نیز آنچه که در تاریخ 6 ژانویه (17 دی 99) در ماجرای حمله به کنگره رخ داد؛ تلنگری بود که بر بدنه اتحاد ملی شکاف انداخت. برای همین است که دولت واشنگتن ترجیح می‌دهد سرمایه سیاسی خود را در صحنه داخلی خرج کند و در میدان‌های بین المللی به جای ایفای نقش رهبری، فقط ژست آن را بگیرد.
سخنرانی بایدن به مناسبت بیستمین سالگرد حملات 11 سپتامبر ناظر بر همین واقعیت است. او گفته بود «مهمترین درسی که من از 11 سپتامبر گرفتم این بود که در آسیب پذیرترین شرایط، وحدت مهمترین نقطه قوت ما است. وحدت به این معنا نیست که ما درباره موضوعات مختلف به طور یکسان فکر می‌کنیم. ما باید یک احترام اساسی برای یکدیگر قائل شویم، این ملت آمریکا است».
چند ساعت بعد از طرح این ادعا، جرج بوش پسر که بانی تجاوز نظامی به افغانستان بود؛ تاکید کرد که «افراط گرایی و تفرقه داخلی، آمریکا را تهدید می‌کند و این بزرگترین تهدید موجود علیه این کشور است».
بندبازی در حدفاصل قدرت‌های موازی
تا این لحظه، اشتیاق عمومی بر مرور حوادث 20 سال گذشته و عبرت آموزی از ناکامی آمریکا در صحنه افغانستان متمرکز بود. اما اکنون سوال این است که در 20 سال آینده جهان به کدام سو می‌رود؟ همانطور که پیشتر اشاره شد؛ جهان میان بلوک غرب و چین تقسیم خواهد شد. آنها دو قدرت جهانی خواهند بود که مجزا از هم در قبال مسائل بین المللی واکنش نشان می‌دهند و بیش از آنکه تن به شیوه‌های مشارکتی بدهند؛ به موازات هم حرکت خواهند کرد.
البته، این به معنای آغاز جنگ سرد جدید نخواهد بود چرا که شبکه روابط اقتصادی شأن بسیار به هم تنیده است. هر یک از آنها قلمرو خود را دارد و دیگر کشورها باید انتخاب کنند که کدام یک دوست اصلی آنها است اما این به منزله دوراهی انتخاب نیست چرا که ماهیت این تقسیم بندی به گونه‌ای است که سایر کشورها درست در میانه ماجرا قرار خواهند گرفت. برای مثال، اتحادیه اروپا و ژاپن خواهند گفت که ما به طور عمده جانب آمریکا را نگه می‌داریم اما مجبوریم بیش از آنچه که واشنگتن انتظار دارد؛ با چین رابطه برقرار کنیم.
درستی این فرضیه از خلال اظهارات قبلی بورل قابل درک است. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا زمانی گفته بود: «فشارها برای اینکه طرف یکی از این‌ها (واشنگتن یا پکن) گرفته شود در حال افزایش است و در این میان، اتحادیه اروپا باید منافع و ارزش‌های خود را دنبال کند. روابط با چین باید بر پایه اعتماد، شفافیت و عمل متقابل باشد. حال آنکه این موضوع همیشه هم عملی نبوده و بخت تنها زمانی با اروپا یار است که با چین در چارچوب نظم جمعی تعامل داشته باشد».
از سوی دیگر، در این دنیای قطب بندی شده و در عین حال موازی، دیگر غرب تنها مدعی ایجاد رفاه نیست چرا که از چین گرفته تا قدرت‌های میانی صحنه بین الملل، هرکدام ادعاهای مشابهی را مطرح می‌کنند و بهترین راه برای اجتناب از بحران احتمالی این است که قوانینی برای نظم بین الملل تعریف شود که صرفاً بر مبنای نسخه آمریکایی یا چینی نباشد بلکه منافع جمعی را تأمین کند.
منبع: مهر

لینک کوتاه:
https://www.kurd-online.ir/Fa/News/242456/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

جاسازی ماهرانه‌‌ 168 کیلو تریاک در کامیون/ مقصد محموله ‌از استان‌های جنوبی ‌به‌ کرمانشاه بود

دفاع مقدس قدرت ایستادگی در برابر استکبار را به کشورمان داد

بیش از هزار دانش‌آموز پاوه‌ای واکسن کرونا را تزریق کردند

شهرداری کرمانشاه آمادگی لازم برای استقبال زائران اربعین در بازگشت از عراق را دارد

زنگ شکوفه‌ها در مدارس کرمانشاه نواخته شد

439 دانش آموز کلاسی اولی در قصرشیرین سال تحصیلی جدید را شروع کردند

زنگ شکوفه ها در کرمانشاه نواخته شد

جاسازی ماهرانه‌‌ 168 کیلو تریاک در کامیون

رسیدگی به محلات حاشیه‌ای و محروم کرمانشاه مورد توجه قرار گیرد

6موکب از استان کرمانشاه به کشور عراق اعزام می‌شود

وزیر بهداشت: هرچه جوانان به تاریخ و شهدا وصل شوند آینده انقلاب را بهتر ترسیم می‌کنند

35عنوان کتاب مکتوب و صوتی دفاع مقدس در استان کرمانشاه رونمایی می‌شود

وزیر بهداشت: خاطره جامعه پزشکی در دفاع مقدس به تصویر کشیده شود

سال تحصیلی 1400 در کرمانشاه با برگزاری جشن شکوفه‌ها آغاز شد

فرماندار: قصرشیرین پیشانی نظام اسلامی و نقطه شروع و پایان جنگ است

پخش پشت صحنه «سریع و خشن 6» از تلویزیون

سرپرست شهرداری کرمانشاه: خدمات شهری اصلی‌ترین وظیفه شهرداری است

خیابان گردی الهام پاوه نژاد و همکارانش + عکس

خدمات شهری باید بدون کوچکترین وقفه در شهر استمرار داشته باشد

11 سری جهیزیه به نوعروسان روانسری اهدا شد

خدمت به مردم سرلوحه همه کارهای شهرداری باشد/ ضرورت رسیدگی به محلات حاشیه‌ای و محروم

کرونا به زندگی 13 نفر دیگر در کرمانشاه پایان داد

عودت بیش از 30 زائر از مرز «پرویزخان»/ فرماندار: این مرز تجاری است

پخش پشت‌صحنه «سریع و خشمگین» در تلویزیون

عضو شورای عالی امنیت ملی: اقتصاد کشور باید به بخش خصوصی واگذار شود

تصاویر| کارخانه‌های فرآوری منگنز رباط کریم

شهدا و ایثارگران پیوندی ناگسستی میان ملت و نظام ایجاد کردند

نواخته شدن زنگ شکوفه‌ها در مدارس کرمانشاه

برقراری 10 پرواز رفت و برگشت ویژه اربعین در مسیر کرمانشاه ـ نجف

2 کشته و یک مجروح در تصادف خونین محور نهاوند_کرمانشاه

افتتاح نمایشگاه فرهنگی شهید شاخص کشوری در کرمانشاه

آمار کرونا کرمانشاه اول مهر؛ 13 فوتی و 308 ابتلای جدید

تاکید بر جبران عقب ماندگی 3 ساله بخش گردشگری از کرونا

سانحه رانندگی در جاده نهاوند-کرمانشاه 2 کشته برجای گذاشت

ضرورت جبران عقب ماندگی 3 ساله بخش گردشگری قم از کرونا

دشمنان با شبهه افکنی بدنبال تحریف دفاع مقدس هستند

نوجوان کنگاوری ربوده شده به آغوش خانواده بازگشت

نرخ جدید کرایه تاکسی در سنندج اعلام شد

وزیر کشور حکم شهردار سنندج را صادر کرد

وزیر کشور حکم شهرداران اهواز و سنندج را صادر کرد

حکم رشیدی به عنوان شهردار سنندج تأیید شد

آئین «جشن شکوفه‌ها و غنچه‌ها» در کردستان/آخرین تصمیم‌گیری برای شیوه برگزاری مدارس اعلام شد+تصاویر

وزیر کشور حکم چهار شهردار را صادر کرد

شهردار شهر سنندج منصوب شد

نرخ جدید کرایه تاکسی در سنندج اعلام شد/ افزایش 30 درصدی نرخ کرایه تاکسی

شهردار اهواز و سنندج منصوب شدند

سید انور رشیدی به عنوان شهردار سنندج منصوب شد

همایش دوچرخه سواری به مناسبت هفته دفاع مقدس در شهرستان سقز برگزار شد

افتتاح کارگاه شمیم خدمت در روستای ننله سنندج/فراهم‌شدن اشتغال 21 زن سرپرست خانوار

وزیر کشور حکم چهار 4 شهردار را صادر کرد