عصر کرد - ورزش 3 /با خرید باشگاه الدنسه توسط لیونل مسی، یک سوال مطرح میشود: قوانین مانع برنامههای این بازیکن میشوند؟
لیونل مسی همچنان حضور پررنگی در فوتبال اسپانیا دارد و این حضور هر روز گستردهتر میشود. او ماه آوریل گذشته باشگاه کورنیا از دسته سوم فوتبال اسپانیا را خریداری کرده بود و حالا به یک توافق اولیه برای خرید الدنسه از دسته دوم اسپانیا نیز رسیده است.
ستاره آرژانتینی در حال گسترش شبکه تجاری خود در زمینه مالکیت باشگاههاست، هرچند نکته قابل توجه این است که هر دو باشگاه در یک کشور قرار دارند. همین موضوع پرسشهای مختلفی را ایجاد کرده است: آیا مالکیت دو باشگاه در اسپانیا امکانپذیر است؟ آیا قانونی است؟ آیا ممکن است به سلامت و تمامیت رقابتها لطمه بزند؟ برای پاسخ به این پرسشها، نشریه آاس از تونی روکا، مدیرعامل شرکت حقوقی Himnus Football Lawyers کمک گرفته است.
آیا در اسپانیا میتوان مالک دو یا چند باشگاه بود؟
در اسپانیا امکان داشتن سهام در بیش از یک باشگاه وجود دارد، اما قانون ورزش اجازه نمیدهد یک شخص حقیقی یا حقوقی، در دو باشگاه که در یک رقابت حرفهای یا در یک رشته ورزشی مشترک حضور دارند، سهام قابل توجه یا کنترل مؤثر داشته باشد؛ بهخصوص اگر این مالکیت بتواند سلامت و تمامیت رقابت را تحت تأثیر قرار دهد.
قانون ورزش و قانون مربوط به شرکتهای سهامی ورزشی چه میگویند؟
قانون ورزش در این زمینه دو بخش اصلی دارد. اول؛ سهام قابل توجه (ماده ۶۷): سهام یا مشارکت قابل توجه، به مالکیتی گفته میشود که به ۵ درصد یا بیشتر از حق رأی، سهام، سهمالشرکه یا سایر اوراق بهادار یک نهاد ورزشی حاضر در رقابتهای حرفهای برسد یا از آن فراتر رود.
هر شخص حقیقی یا حقوقی که چنین سهامی را خریداری، منتقل یا واگذار کند، باید میزان، مدت و شرایط این معامله را به شورای عالی ورزش اسپانیا اطلاع دهد. این شورا همچنین میتواند اطلاعات بیشتری درباره ساختار گروه، افراد واسطه و سایر جزئیات مالکیت درخواست کند.
اگر میزان سهام مورد نظر به ۲۵ درصد یا بیشتر از حق رأی در یک نهاد تجاری یا غیرتجاری برسد، دریافت مجوز قبلی از CSD الزامی است. خریدهایی که بدون این مجوز انجام شوند، تا زمانی که مجوز دریافت نشود، از نظر قانونی فاقد اثر خواهند بود.
دوم؛ ممنوعیت مالکیت چندگانه در یک رقابت (ماده ۶۸): یک نهاد ورزشی حرفهای نمیتواند بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم در سرمایه باشگاه دیگری که در همان رقابت یا همان رشته ورزشی حضور دارد، سهام داشته باشد.
همچنین یک شخص نمیتواند در دو باشگاه حاضر در یک رقابت یا رشته ورزشی، سهام قابل توجه، یعنی ۵ درصد یا بیشتر، یا مالکیت واقعی داشته باشد. چنین معاملاتی از اساس باطل محسوب میشوند و اگر این مالکیت چندگانه سلامت رقابت را به خطر بیندازد، این شورا میتواند مدیران را تعلیق کند و حقوق سیاسی و حق رأی آنها را نیز به حالت تعلیق درآورد.
فرمان سلطنتی ۱۲۵۱-۱۹۹۹ درباره شرکتهای سهامی ورزشی نیز بیشتر بر ساختار حقوقی این باشگاهها تمرکز دارد؛ از جمله الزام باشگاههای حاضر در رقابتهای حرفهای به داشتن ساختار شرکت سهامی ورزشی، نام شرکت و همچنین اعلام سهام قابل توجه در این شرکتها. این مقررات در کنار الزامات مربوط به اعلام مالکیت و دریافت مجوز از شورای عالی ورزش که در قانون ورزش آمده، اجرا میشوند.
قوانین لالیگا و فدراسیون فوتبال اسپانیا چه میگویند؟
لالیگا و فدراسیون فوتبال اسپانیا نیز باید اساسنامهها و مقررات خود را با این چارچوب قانونی هماهنگ کنند؛ از جمله در زمینه کنترل سهام قابل توجه، شفافیت درباره مالک واقعی باشگاه و ممنوعیت کنترل چند باشگاه توسط یک گروه در یک رقابت حرفهای، مطابق مواد ۶۷ و ۶۸ قانون ورزش.
پس تا زمانی که یکی از باشگاهها حرفهای و دیگری غیرحرفهای باشد، مشکلی وجود ندارد؟ مشکل از چه زمانی ایجاد میشود؟
تا زمانی که یکی از باشگاهها در یک رقابت حرفهای، یعنی لالیگا یا دسته دوم، حضور داشته باشد و دیگری در رده غیرحرفهای بازی کند، ممنوعیت ماده ۶۸ صرفاً درباره حضور در یک رقابت حرفهای مشترک اعمال میشود.
خطر حقوقی زمانی ایجاد میشود که باشگاه دوم نیز به یک رقابت حرفهای صعود کند یا به رقابتی در همان رشته ورزشی برسد که مالکیت چندگانه بتواند در آن باعث «دستکاری، مخدوش شدن یا تغییر روند عادی رقابتها» شود.
آیا ممکن است دو باشگاه در دسته دوم یا دسته سوم و در گروههای مختلف حضور داشته باشند؟
در ردههای غیرحرفهای، قانون ورزش ممنوعیت سختگیرانهای مانند رقابتهای حرفهای تعیین نکرده است. با این حال، مشکل زمانی جدیتر میشود که دو باشگاه در یک رقابت رسمی کشوری که توسط فدراسیون برگزار میشود، حضور داشته باشند؛ بهخصوص اگر خطر تأثیرگذاری متقابل بر صعود، سقوط یا نتایج مسابقات وجود داشته باشد.
فدراسیون میتواند در اساسنامه و مقررات مسابقات خود برای چنین شرایطی قوانین مشخصی وضع کند، اما محدودیت روشنتر در حال حاضر مربوط به حوزه رقابتهای حرفهای است.
اگر هر دو باشگاه در نهایت در یک رده قرار بگیرند، مسی مجبور است سهام یکی را بفروشد؟
اگر هر دو باشگاه در یک رقابت حرفهای حضور داشته باشند، مالکیت سهام قابل توجه یا کنترل مؤثر در هر دو باشگاه از نظر قانونی باطل خواهد بود و شورای عالی ورزش میتواند حق رأی و حتی فعالیت مدیران را تعلیق کند. در عمل، راهحل حقوقی این است که مالک، سرمایهگذاری خود را در یکی از دو باشگاه کاهش دهد یا از آن خارج شود؛ بهگونهای که میزان سهامش از حدنصابهای مربوطه پایینتر باشد و در آن باشگاه نیز کنترل مؤثری نداشته باشد.
آیا در اسپانیا سابقه مالکیت دو باشگاه توسط یک فرد وجود دارد؟ آیا مالکیت مشترک چند باشگاه نمیتواند باعث ایجاد تضاد منافع و به خطر افتادن سلامت رقابتها شود؟
بله. دقیقاً به همین دلیل است که چنین مالکیتی محدود شده است. قانون ورزش بر این اساس بنا شده که مالکیت چند باشگاه در یک رقابت میتواند روند عادی مسابقات را مخدوش یا تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل، در صورت وجود چنین خطری، اختیارات لازم را در اختیار شورای عالی ورزش قرار داده است.
آیا قانون باید برای چنین شرایطی تغییر کند یا سختگیرانهتر شود؟
قانون ۳۹-۲۰۲۲ نسبت به قوانین قبلی، مقررات سختگیرانهتری وضع کرده و قوانین مشخصی درباره سهام قابل توجه و کنترل مؤثر در باشگاههای حرفهای به وجود آورده است. بحث سیاسی و کارشناسی فعلی این است که آیا همین سطح از سختگیری باید به ردههای غیرحرفهای و ساختارهای پیچیدهتر شرکتی نیز گسترش پیدا کند یا خیر. اما در شرایط فعلی، چارچوب قانونی در حوزه فوتبال حرفهای اسپانیا بهوضوح سختگیرانه است.
در کشورهای دیگر و رقابتهای اروپایی چه رویکردی وجود دارد؟
یوفا مالکیت چند باشگاه را مجاز میداند، اما اجازه نمیدهد این باشگاهها در یک رقابت اروپایی مشترک با یکدیگر حضور داشته باشند؛ مانند لیگ قهرمانان، لیگ اروپا و لیگ کنفرانس. یوفا مالکیت چندگانه، مانند نمونه گروه ردبول و باشگاههای لایپزیش و سالزبورگ، را میپذیرد، مشروط بر اینکه در صورت حضور همزمان آنها در یک تورنمنت اروپایی، ثابت شود که کنترل مشترک و همزمانی بر مدیریت و اداره هر دو باشگاه وجود ندارد. اسپانیا اما استاندارد سختگیرانهتری دارد و بر اساس درصدهای مشخص مالکیت، از جمله حدنصاب ۵ درصد، محدودیتهایی را اعمال میکند.
شورای عالی ورزش نقش کلیدی خواهد داشت
حضور مسی در فوتبال حرفهای اسپانیا با استقبال زیادی مواجه شده، اما درباره امکان مالکیت همزمان دو باشگاه، در نهایت همه نگاهها به شورای عالی ورزش دوخته شده است. این نهاد دولتی فعلاً از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کرده و اعلام کرده که هنوز هیچ درخواستی برای دریافت مجوز خریدوفروش میان طرفین به دستش نرسیده است.
با این حال، با توجه به مقررات قانونی که تونی روکا توضیح داده، در شرایط فعلی به نظر میرسد مشکل حقوقی جدی برای مالکیت همزمان کورنیا و الدنسه وجود نداشته باشد؛ حداقل فعلاً. این وضعیت ممکن است در صورتی تغییر کند که کورنیا به فوتبال حرفهای صعود کند یا دو باشگاه در یک رده غیرحرفهای مشترک قرار بگیرند. در چنین شرایطی، حتی اگر آنها در مرحله پلیآف با یکدیگر روبهرو شوند، ممکن است بحث تضاد منافع و تأثیر مالکیت مشترک بر رقابتها مطرح شود که میتواند فدراسیون را مجبور کند برای آن مقررات مشخصی وضع کند.