عصر کرد - ایسنا / یکی از شرکتهای دانشبنیان ایرانی موفق به طراحی و تولید «اتاق رشد کشت بافت» (فیتوترون) شده است؛ سامانهای که با کنترل دقیق دما، رطوبت، نور و در صورت نیاز غلظت دیاکسیدکربن، امکان ایجاد شرایط استاندارد برای رشد گیاهان، کشت بافت و انجام پژوهشهای زیستی و کشاورزی را فراهم میکند.
به گزارش ایسنا، یکی از شرکتهای دانشبنیان کشور موفق به طراحی و تولید «اتاق رشد کشت بافت» (فیتوترون) شده است؛ تجهیزی تخصصی که با فراهم کردن شرایط کنترلشده محیطی، امکان رشد گیاهان و انجام آزمایشهای کشت بافت را در مراکز تحقیقاتی، دانشگاهی و صنایع زیستفناوری و کشاورزی فراهم میکند.
این اتاق رشد با کنترل دقیق دما، رطوبت نسبی و شدت نور، محیطی پایدار برای رشد نمونههای گیاهی ایجاد میکند و به گونهای طراحی شده است که با افزایش ارتفاع گیاهان، امکان تنظیم فاصله منبع نور با گیاه نیز وجود داشته باشد تا شرایط نوری در تمام مراحل رشد حفظ شود. از دیگر قابلیتهای این سامانه، امکان کنترل و نمایش غلظت گازهای مختلف در داخل محفظه است. در این میان، کنترل دی اکسیدکربن (CO₂) از پرکاربردترین قابلیتهای دستگاه به شمار میرود و امکان تنظیم این گاز در محدوده هزار تا 5 هزار قسمت در میلیون (PPM) فراهم شده است.
کیفیت عملکرد اتاق رشد به دو شاخص مهم وابسته است؛ نخست، دقت یا رزولوشن نمایش و کنترل دما و رطوبت که روی نمایشگر دستگاه قابل مشاهده است و معمولا بین ۰.۳ تا ۰.۵ درجه تعریف میشود و بیانگر دقت کنترل در محل استقرار حسگر است. شاخص دوم، یکنواختی دما و رطوبت در تمامی نقاط داخل اتاق رشد و روی قفسههای نگهداری نمونهها است. هرچه اختلاف میان مقادیر ثبتشده در نقاط مختلف محفظه کمتر باشد، کیفیت عملکرد دستگاه بالاتر خواهد بود. در این سامانه، انحراف دمای اندازهگیریشده در نقاط مختلف اتاق حداکثر در حدود یک درجه سانتیگراد است.
طراحی مناسب سیستم گردش هوا و کنترل سرعت و دبی جریان هوای در حال سیرکولاسیون نیز از عوامل مؤثر در ایجاد یکنواختی شرایط محیطی و افزایش دقت عملکرد دستگاه به شمار میرود. اتاق رشد کشت بافت پس از طراحی و ساخت در کارخانه، به صورت قطعات مجزا (دمونتاژ) به محل نصب منتقل میشود و عملیات نصب و راهاندازی آن ظرف حدود سه روز انجام خواهد شد.
برای نصب این سامانه، محل استقرار باید دارای کف سرامیکی بدون شیب باشد و ترجیحا از سرامیکهای با ابعاد بزرگ استفاده شود تا تعداد درزهای کف کاهش یابد. همچنین پیشبینی یک مسیر فاضلاب در کف اتاق مطابق نقشه اجرایی توصیه شده است. این دستگاه برای راهاندازی به برق سهفاز همراه با نول و ارت استاندارد نیاز دارد.
بدنه این اتاق رشد همچنین از ساندویچپنل با فوم پلییورتان ساخته شده و حجم مفید آن حدود ۱۹ هزار لیتر است. این سامانه دارای قفسهبندی کامل در دو طرف اتاق است و هر قفسه سه طبقه دارد که هر طبقه به سیستم هوادهی مستقل از زیر نمونهها مجهز شده است. شدت نور دستگاه در بازه ۵ تا ۱۰ هزار لوکس قابل تنظیم است و امکان کاهش شدت نور از طریق خاموش کردن بخشی از لامپها نیز وجود دارد.
کنترل این سامانه از طریق صفحه نمایش لمسی رنگی انجام میشود و قابلیت برنامهریزی در قالب ۱۰ برنامه و هر برنامه تا ۱۰ مرحله را دارد. ثبت و ذخیره دادهها، اتصال به رایانه، ذخیره اطلاعات روی حافظه USB، ثبت وقایع، تعریف چندین کاربر و کنترل چرخه نوری (فتوپریود) از دیگر قابلیتهای این کنترلر است.
این اتاق رشد امکان کنترل دما در محدوده ۴ تا ۴۵ درجه سانتیگراد با رزولوشن ۰.۳ درجه و دقت حدود یک درجه سانتیگراد در فضای داخلی را فراهم میکند. همچنین رطوبت نسبی در محدوده ۴۰ تا ۹۵ درصد با دقت حدود سه درصد قابل کنترل است. در این سامانه از حسگر دمای PT100 و حسگر رطوبت از نوع ترانسمیتر استفاده شده است. علاوه بر این، دستگاه به آلارم صوتی در صورت انحراف دما، ترموستات مکانیکی حد بالا و سامانه تماس تلفنی هنگام بروز خطا مجهز شده است.
سیستم برودتی دستگاه از نوع تراکمی (DX) بوده و سامانه رطوبتزن نیز برای حفظ شرایط پایدار محیطی در آن تعبیه شده است.