عصر کرد - همشهری آنلاین / چند ردپای فسیلشده در کنیا، پس از ۱.۴ میلیون سال، ممکن است یکی از بزرگترین باورهای دانشمندان درباره اجداد انسان را زیر سؤال ببرد. پژوهشگران میگویند اگر این ردپاها متعلق به گونه Paranthropus باشد، این خویشاوند باستانی انسان بسیار بزرگتر از چیزی بوده که تاکنون تصور میشد.
گاهی یک استخوان یا حتی یکدندان، تاریخ تکامل انسان را تغییر میدهد؛ اما این بار، چند ردپای فسیلشده در سواحل باستانی یک دریاچه در کنیا، توجه دیرینانسانشناسان را به خود جلب کرده است. این ردپاها که حدود ۱.۴ میلیون سال قدمت دارند، متعلق به دستکم هفت فرد هستند که در کنار رد پای اسبهای آبی، پرندگان و دیگر جانوران بر گل نرم ساحل قدم زدهاند. اکنون پژوهشگران معتقدند این آثار میتواند تصویری کاملاً متفاوت از یکی از خویشاوندان اولیه انسان ارائه دهد؛ گونهای که شاید بسیار درشتتر از برآوردهای چند دهه گذشته بوده است.
ردپاهایی که نیمقرن منتظر ماندند
داستان این کشف به سال ۱۹۷۸ بازمیگردد؛ زمانی که «کی بِهرنسمایر»، دیرینه شناس مؤسسه اسمیتسونین، هنگام بررسی لایههای زمین در منطقه کوبی فورا در کنیا، به فرورفتگیهای عجیبی برخورد که ابتدا تصور میشد فقط رد پای اسبهای آبی باشد.
اما با ادامه حفاری، دو ردپای انسانتبار نیز آشکار شد. بااینحال، پژوهشگران به دلیل محدودیتهای آن زمان، محل را دوباره پوشاندند و دههها بعد، در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۲۳، به منطقه بازگشتند. این بار آنها ردپاهای بیشتری یافتند و مشخص شد که دستکم هفت انسانتبار از این مسیر عبور کردهاند.
معمای گونه ناشناس
از یک سو، اندازه ردپاها بیشتر به گونه Homo erectus شباهت دارد؛ گونهای که از اجداد مستقیم انسان امروزی به شمار میرود.
اما ازسویدیگر، شکل کف پا و نحوه گام برداشتن شباهت بیشتری به گونه Paranthropus دارد؛ شاخهای از خانواده انسان که تاکنون تصور میشد جثهای کوچکتر داشته است.
اگر این ردپاها واقعاً متعلق به Paranthropus باشد، باید بسیاری از فرضیههای قدیمی درباره اینگونه بازنگری شود.
پنجرهای به زندگی روزمره انسانهای نخستین
برخلاف استخوانها که تنها ساختار بدن را نشان میدهند، ردپاها اطلاعات ارزشمندی درباره رفتار ارائه میکنند. دانشمندان از روی فاصله گامها، عمق ردپاها و جهت حرکت افراد میتوانند درباره سرعت راهرفتن، اندازه بدن، شیوه حرکت و حتی احتمال حرکت گروهی آنها اطلاعات به دست آورند.
در این محوطه نیز به نظر میرسد چند انسانتبار تقریباً همزمان از کنار دریاچه عبور کردهاند؛ تصویری نادر از زندگی روزمره اجداد دوردست انسان.